Barkod Numarası Nasıl Sorgulanır? 2026 GS1 GEPIR ve GTIN Rehberi

Ekleme Tarihi: 10.02.2023 | Güncelleme Tarihi: 05.10.2026 | Yazar Ekibi: NarBarkod Editör Ekibi

Günümüz ticaretinde tedarik zincirinin şeffaflığı, tüketici güvenliği ve operasyonel hızın temel güvencesi küresel barkod standardıdır. Bir süpermarket rafında, perakende mağazada veya e-ticaret platformunda gördüğünüz her standart ürün, arkasında benzersiz bir sayısal kimlik taşır. Ancak piyasada yetkisiz basılan sahte barkodlar, merdiven altı ürünler veya sistemde karşılığı olmayan uydurma numaralar hem işletmeler hem de tüketiciler için ciddi ticari ve hukuki riskler barındırmaktadır. Bu kapsamlı rehberde; barkod numarası sorgulamanın tüm yollarını, resmi GS1 ve TOBB GEPIR sistemlerinin kullanımını, GTIN/EAN numarasının hane yapısını, sahte barkodların nasıl ayırt edileceğini ve stok takip programı ile otomatik ürün tanıma süreçlerini tüm teknik ayrıntılarıyla inceliyoruz.

1. Barkod Numarası Nedir ve Neden Sorgulanmalıdır?

Barkod numarası, fiziksel bir ürünün veya taşıma biriminin dünyadaki tüm ticari veri tabanlarında benzersiz bir şekilde tanınmasını sağlayan uluslararası standart bir kimliktir. Tıpkı Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının T.C. Kimlik Numarası olduğu gibi, ticarete konu olan her ticari ürünün de küresel bir GTIN (Global Trade Item Number – Küresel Ticari Ürün Numarası) kodu bulunur. Bu numara ürünün ambalajına, etiketine veya kutusuna optik çizgiler ve altındaki rakam dizisi halinde basılır.

Barkod numarasını sorgulamanın temel gerekçeleri şunlardır:

• Üretici ve Marka Doğrulaması: Satın alınan veya satışı yapılacak ürünün gerçekten kutusunda yazan üretici fabrikaya ait olup olmadığını anlamak.
• Sahte ve Taklit Ürün Tespiti: Merdiven altı üretim yapan taklitçilerin başka markalara ait tescilli barkod numaralarını kopyalamasını engellemek.
• Gümrük ve Dış Ticaret Uyumluluğu: İthalat ve ihracat işlemlerinde GTIN kodlarının gümrük beyannameleri ve GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) ile birebir örtüşmesini sağlamak.
• Pazar Yeri Zorunluluğu: Trendyol, Hepsiburada, Amazon ve n11 gibi e-ticaret platformlarında ürün listelerken yetkili GS1 tescilinin doğrulanması.
• Kasa ve Envanter Entegrasyonu: market barkod sistemi veya mağaza otomasyonuna ürün tanımlarken hazır global ürün adını ve gramaj bilgisini otomatik çekmek.

2. Barkod Numarası Nasıl Sorgulanır? Adım Adım 4 Temel Yöntem

Bir ürünün barkod numarasını sorgulamak için kullanabileceğiniz 4 farklı platform ve yöntem bulunmaktadır. İhtiyacınıza göre resmi tescil kontrolü veya pratik fiyat/ürün araştırması yapabilirsiniz:

Yöntem 1: Resmi GS1 GEPIR Portalı ile Uluslararası Firma Sorgulama

Dünya genelinde barkod numaralarının tek yasal dağıtıcısı ve düzenleyicisi GS1 (Global Standards 1) organizasyonudur. GS1’in sunduğu GEPIR (Global Electronic Party Information Registry) sistemi, dünyadaki 2 milyondan fazla kayıtlı şirketin barkod tahsislerini listeleyen ana resmi kaynaktır.

1. Tarayıcınızdan resmi GS1 GEPIR sorgulama sayfasına (gepir.gs1.org) giriş yapın.
2. Arama türü olarak “Search by GTIN / GTIN ile Arama” seçeneğini işaretleyin.
3. Ürün ambalajındaki 13 haneli (veya 12/14 haneli) barkod numarasını başında ve sonunda boşluk olmadan kutucuğa yazın.
4. Güvenlik doğrulamasını (reCAPTCHA) tamamlayarak “Search / Ara” butonuna basın.
5. Ekranda barkodun tahsis edildiği resmi şirket unvanı, şirket adresi, tescil tarihi ve iletişim bilgileri listelenecektir. Eğer numara sahte ise “No records found” veya geçersiz numara uyarısı verilir.

Yöntem 2: GS1 Türkiye (TOBB) Portalından Yerli Ürün Sorgulama

Türkiye’de GS1 sisteminin resmi temsilcisi Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) bünyesindeki GS1 Türkiye Vakfı’dır. Türkiye’de üretilen veya Türkiye merkezli firmalara tahsis edilen barkodlar (868 ve 869 ile başlayanlar) doğrudan GS1 Türkiye veri tabanında kayıtlıdır.

GS1 Türkiye portalı üzerinden yapılan sorgulamada; firmanın Ticaret Sicil Numarası, vergi numarası, üyelik aktiflik durumu ve yetkili kişi bilgileri teyit edilebilir. Eğer kendi ürettiğiniz ürünlere barkod almak istiyorsanız barkod numarası nasıl alınır rehberimizden başvuru adımlarını inceleyebilirsiniz.

Yöntem 3: Akıllı Telefon Kameraları ve Mobil Barkod Uygulamaları

Tüketiciler ve mağaza personeli için en pratik yöntem akıllı telefon kamerası ile saniyeler içinde tarama yapmaktır. iOS ve Android cihazlar için geliştirilmiş popüler barkod tarama araçları:

• Google Lens: Telefon kameranızı barkoda yönelttiğinizde Google arama motoru üzerindeki tüm ürün eşleşmelerini, online satış fiyatlarını ve kullanıcı yorumlarını anında ekrana getirir.
• Barcode Scanner / QR & Barkod Okuyucu: Barkodun sayısal formatını ayrıştırarak ürün adı, menşei ve üretici web sitesine doğrudan yönlendirir.
• Pazar Yeri Uygulamaları (Trendyol / Amazon): Uygulama içi arama çubuğundaki barkod ikonuna dokunarak ürünü kameraya gösterdiğinizde ürünün pazar yerindeki aktif satış fiyatı listelenir.

Yöntem 4: NarBarkod POS ve Otomasyon Yazılımı Üzerinden Anlık Sorgulama

Ticari işletmelerde kasa satışında veya mal kabulünde barkod tek tek web sitelerinden sorgulanmaz. perakende satış programı veya el terminali barkodu okuduğu an dahili ürün kataloğundan ürünün adını, alış fiyatını, satış fiyatını ve mevcut stok miktarını milisaniyeler içinde ekrana getirir. Tanımsız bir ürün okutulduğunda ise sistem bulut ürün havuzundan ürün adını otomatik önererek saniyeler içinde yeni stok kartı açılmasını sağlar.

3. Barkod Numara Tipleri ve GTIN Standartları Mimarisi

Dünya genelinde farklı sektörler ve coğrafi bölgeler için geliştirilmiş çeşitli barkod standartları bulunmaktadır. Ticari ürünlerde kullanılan tüm barkodlar genel olarak GTIN (Global Trade Item Number) ailesi altında sınıflandırılır:

Barkod Standardı	Hane Sayısı	Kullanım Alanı	Örnek Format	Coğrafi / Sektörel Kapsam
EAN-13 (GTIN-13)	13 Hane	Perakende tüketim ürünleri, gıda, tekstil	869 1234 56789 0	Türkiye, Avrupa ve dünya geneli perakende
UPC-A (GTIN-12)	12 Hane	Kuzey Amerika perakende pazarı	0 12345 67890 5	ABD ve Kanada satışları
EAN-8 (GTIN-8)	8 Hane	Küçük ambalajlı ürünler (sakız, ruj, kalem)	8691 2345	Yüzey alanı kısıtlı minyatür paketler
ITF-14 (GTIN-14)	14 Hane	Koli, koli içi çoklu paket ve toptan sevkiyat	1 869 1234 56789 7	Lojistik depolama ve palet dağıtımı
ISBN	13 Hane	Kitap, dergi ve akademik yayınlar	978 605 12345 6 7	Kültür ve Turizm Bakanlığı / Yayıncılık
GS1-128 / DataMatrix	Dinamik / 2D	Parti no, seri no, son kullanma tarihi	(01)GTIN(10)LOT(17)SKT	İlaç (İTS), medikal, otomotiv yedek parça

4. EAN-13 Barkod Numarasının Anatomisi ve Matematiksel Doğrulama (Check Digit)

Türkiye’de süpermarketlerde ve mağazalarda karşılaştığınız 13 haneli EAN-13 barkod numarası rastgele üretilen bir sayı dizisi değildir. Her basamağın uluslararası standartlarda belirlenmiş kesin bir fonksiyonu vardır:

Örnek Barkod: 869 1234 56789 0

1. Ülke Kodu Prefiksi (İlk 3 Hane – 869): Barkodun hangi ülkenin GS1 organizasyonundan alındığını gösterir. 868 ve 869 numaraları GS1 Türkiye’ye aittir. Ancak dikkat: Bu kod ürünün mutlaka Türkiye’de üretildiği anlamına gelmez; üretici firmanın barkod tescilini Türkiye’den aldığını gösterir.
2. Firma Sicil Kodu (Sonraki 4 ila 6 Hane – 1234): GS1 tarafından işletmeye özel olarak tahsis edilen benzersiz firma kimlik numarasıdır. Dünyada başka hiçbir firmanın kodu bu kodla çakışamaz.
3. Ürün Sıra Numarası (Sonraki 3 ila 5 Hane – 56789): Firmanın kendi ürettiği ürünlere verdiği sıra numarasıdır. Firmanın yoğurdu, peyniri veya meyve suyu farklı ürün kodlarına sahip olur.
4. Kontrol Hanesi (Check Digit – Son Hane – 0): Barkod numarasının optik okuyucular tarafından hatasız okunduğunu matematiksel olarak denetleyen sağlama basamağıdır.

Adım Adım Check Digit (Modulus 10) Hesaplama Algoritması

Barkodun son basamağının nasıl hesaplandığını adım adım somut bir örnekle inceleyelim:

1. İlk 12 basamağı yan yana yazın: 8 6 9 1 2 3 4 5 6 7 8 9
2. Çift sırada yer alan basamakları toplayıp 3 ile çarpın: (6 + 1 + 3 + 5 + 7 + 9) = 31 → 31 × 3 = 93
3. Tek sırada yer alan basamakları doğrudan toplayın: (8 + 9 + 2 + 4 + 6 + 8) = 37
4. İki toplamı birleştirin: 93 + 37 = 130
5. Elde edilen toplamı kendisinden büyük ya da eşit en yakın 10’un katına yuvarlayın: 130’un en yakın katı 130’dur. Fark: 130 – 130 = 0.
6. Sonuç: Kontrol hanesi kesin olarak 0 olmak zorundadır. Eğer barkodun son hanesi 0 dışında bir rakam basılmışsa, cihazlar bu barkodu hatalı kabul eder ve hiçbir perakende yazılımı ürünü okuyamaz.

5. GLN ve SSCC Nedir? Tedarik Zinciri Barkod Sorgulama Standartları

Büyük ölçekli perakende zincirlerinde, lojistik depolarda ve uluslararası sevkiyatlarda yalnızca ürünün GTIN numarası yeterli olmaz. Malın nereden geldiği, hangi depoda durduğu ve hangi palet üzerinde taşındığı da standart kodlarla izlenmelidir:

GLN (Global Location Number – Küresel Lokasyon Numarası)

GLN, bir işletmenin fiziksel, yasal veya fonksiyonel konumunu tanımlayan 13 haneli benzersiz bir koddur. Örneğin bir perakende zincirinin genel merkezi, Gebze ana deposu, İzmir şubesi veya bir hastanenin ameliyathane deposu ayrı ayrı GLN numaralarına sahiptir. EDI (Elektronik Veri Değişimi) faturalaşmasında ve sipariş yönetiminde sevkiyat adresi yerine GLN kodu kullanılır.

SSCC (Serial Shipping Container Code – Seri Taşıma Birimi Kodu)

Lojistikte kullanılan koli, sandık veya palet gibi taşıma birimlerini benzersiz olarak etiketleyen 18 haneli koddur. Taşıma birimi üzerine GS1-128 standardında basılır. Depo girişinde yüzlerce farklı ürünü içeren koca bir palet tek bir SSCC barkodu okutularak sisteme kabul edilir. Böylece depo stok takip programı içerisindeki tüm irsaliye ve koli muhteviyatı tek tuşla otomatik güncellenir.

6. Sahte ve Taklit Barkodlar Nasıl Anlaşılır? Güvenlik Kontrol Listesi

Ticarette karşılaşılan en büyük operasyonel tuzaklardan biri yetkisiz internet sitelerinden veya sahte barkod üreticilerinden ucuza satın alınan korsan barkodlardır. Sahte barkodları tespit etmek için şu 5 adımlı güvenlik kontrolünü uygulayın:

Kontrol Kriteri	Sahte / Şüpheli Durum	Orijinal / Yasal Standart
GEPIR Sorgu Sonuçları	Kayıt bulunamadı veya alakasız yabancı şirket çıkıyor	Doğrudan ürün ambalajında yazan üretici firma unvanı çıkıyor
Check Digit Algoritması	Son basamak Modulus 10 formülüyle uyuşmuyor	Matematiksel formülü başarıyla doğruluyor ve okuyucu anında bip sesi veriyor
Pazar Yeri Tescili	Trendyol / Amazon ürünü “Geçersiz EAN” diye reddediyor	Pazar yeri API’si GS1 veritabanından onay alıp ürünü onaylıyor
Ülke Kodu Uyumu	Yerli malı Türk ürününün üzerinde 200-299 gibi iç kodlar veya rastgele sayılar var	Türkiye tescilli firmalarda 868 veya 869 ile başlıyor
Etiket Baskı Kalitesi	Bulanık, çizgileri birbirine taşmış veya düşük çözünürlüklü fotokopi baskı	Termal transfer yazıcı ile yüksek kontrastlı, kenarları keskin vektörel baskı

7. İşletmeler İçin Dahili (Mağaza İçi) Barkod Yönetimi ve E-Ticaret Entegrasyonu

Kendi markası olmayan, fason üretim yaptıran, açık ürün veya şarküteri satan işletmelerin her ürün için GS1’den resmi GTIN alması zorunlu veya ekonomik değildir. Bu işletmeler mağaza içi kullanım için özel barkodlar oluşturabilir:

• 200 – 299 Arası İç Kullanım Barkodları: GS1 standartlarına göre 200 ile 299 arasındaki önekler mağaza içi kullanım için serbest bırakılmıştır. Kendi kasanızda satacağınız tişört, ekmek, hediyelik eşya veya unlu mamuller için mağaza satış programı üzerinden otomatik 200’lü iç barkod üretebilirsiniz.
• Gramajlı Terazi Barkodları (27 ve 28 Kodları): Kasap, manav ve kuruyemişçilerde terazi çıktılarında 27 veya 28 ile başlayan 13 haneli etiketler kullanılır. NarBarkod sistemi bu barkodu okuduğunda ürünün ağırlığını veya tutarını otomatik çözümler.
• Pazar Yeri ve XML Entegrasyonu: E-ticaret sitenizde veya Trendyol/Hepsiburada üzerinde satış yaparken, her varyantın GTIN kodu stok yazılımınızdaki XML beslemesine işlenir. Sipariş geldiğinde pazar yerinden gelen barkod numarası ile deponuzdaki raf eşleşir ve yanlış ürün gönderim oranı sıfıra iner.
• Otomatik Barkod Etiket Basımı: Barkod etiket yazıcıları (Argox, Zebra, Xprinter) ile raf etiketi, askı etiketi veya ürün kutu etiketi saniyeler içinde basılabilir.

8. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)